| Na garnuszku królowej |
|
| Wpisa³: superadmin | |||||
Tym razem przedstawiamy sylwetki Polaków, którzy wyjechali na Wyspy. Co im siê nale¿y?
Iwona i Adam razem zdecydowali, ¿e on pojedzie do Anglii na dwa lata i zarobi na mieszkanie. Wyjecha³ miesi±c temu. Na szczê¶cie od razu znalaz³ pracê na budowie, gdzie zarabia 400 funtów (2,3 tys. z³) tygodniowo. Ona zosta³a w Polsce z dwójk± dzieci, pó³torarocznymi bli¼niakami Ani± i Tomkiem. Nie pracuje, a niedawno straci³a nawet prawo do zasi³ku dla bezrobotnych. Dostaje tylko zasi³ek rodzinny na dzieci w wysoko¶ci 96 z³ miesiêcznie.
Edyta i Zbyszek wyjechali na Wyspy trzy lata temu. Od samego pocz±tku on legalnie pracowa³, ona wychowywa³a dzieci. Najpierw jedno - Kasiê, która ma ju¿ 12 lat, pó¼niej równie¿ Piotra, który urodzi³ siê z niedow³adem koñczyn dolnych i dzi¶ je¼dzi na wózku inwalidzkim. Zbyszek nadal pracuje i zarabia 22 tys. funtów (126 tys. z³) rocznie, Edyta wci±¿ opiekuje siê dzieæmi, które chodz± ju¿ do szko³y. Ostatnio zaczê³a pracowaæ jako samozatrudniona - na poprawkach krawieckich zarabia ok. 3 tys. funtów (17 tys. z³) rocznie.
Marysia i Jan pracowali w tej samej fabryce pod Poznaniem. Zak³ad zlikwidowano, a oni jednocze¶nie znale¼li siê na bruku. Ostatnie pieni±dze wydali na bilety do Londynu. Zamieszkali u przyjació³, którzy pomogli im znale¼æ pracê. Na razie oboje pracuj± w restauracji - znów w tej samej. Ona roznosi posi³ki, on stoi za barem. Zarabiaj± 5,05 funta (29 z³) na godzinê, czasem trafi± siê jakie¶ napiwki. Chcieliby jak najszybciej siê usamodzielniæ i nie siedzieæ d³u¿ej na g³owie przyjacio³om, którzy i tak zrobili dla nich bardzo du¿o. Tylko sk±d wzi±æ pieni±dze na mieszkanie?
Anna w³a¶nie urodzi³a dziecko. Pracowa³a na Wyspach pó³tora roku, ca³y czas u jednego pracodawcy. Anna jest samotn± matk±. Po urlopie macierzyñskim zamierza wróciæ do pracy, ale tylko na czê¶æ etatu. Martwi siê, czy poradzi sobie z kosztami utrzymania maleñstwa.
Adam, Edyta i Zbyszek, Marysia i Jan oraz Anna pracuj± w Wielkiej Brytanii legalnie. Od swoich pensji p³ac± podatki, pracodawca odci±ga z ich dochodów równie¿ sk³adki na ubezpieczenie spo³eczne. Czy w tej sytuacji przys³uguje im pomoc od pañstwa? ¯adne z nich nie jest pewne, czy mo¿e ubiegaæ siê o zasi³ki. S³yszeli, ¿e mo¿na to zrobiæ dopiero po 12 miesi±cach pracy i ¿e dzieci, na które chce siê dostaæ ¶wiadczenia, musz± mieszkaæ na Wyspach. Ale s³yszeli te¿ o Polakach, którzy dopiero przyjechali do Zjednoczonego Królestwa i dobrze sobie ¿yj± z zasi³ków. Gdzie le¿y prawda?
NIEKTÓRE ZASI£KI NALE¯¡ CI SIÊ OD RAZU
Wiêkszo¶æ Polaków my¶li, ¿e o ¶wiadczenia socjalne mo¿na ubiegaæ siê dopiero po roku op³acania sk³adek na ubezpieczenie spo³eczne. Jest to prawda tylko po³owiczna, poniewa¿ czê¶æ zasi³ków przys³uguje im ju¿ w momencie podjêcia pierwszej pracy. Najwa¿niejsze z nich to:
Skoro ju¿ wiesz, ¿e legalnie pracuj±c na Wyspach, jeste¶ rezydentem Wielkiej Brytanii, w drugim kroku sprawd¼, czy przys³uguje ci jaka¶ pomoc. Do pomocy socjalnej w Wielkiej Brytanii mog± kwalifikowaæ siê osoby:
IWONA I ADAM
Adam mo¿e dostawaæ na swoje dzieci zasi³ek Child Benefit. Jednak najpierw jego ¿ona powinna zrezygnowaæ z zasi³ku wychowawczego w Polsce. Mo¿na co prawda staraæ siê jedynie o wyrównanie, jednak szybciej i ³atwiej Adam uzyska w Wielkiej Brytanii pe³n± kwotê Child Benefit, a finansowo wyjd± na to samo. Adam mo¿e liczyæ na pomoc w wysoko¶ci ok. 116 funtów (670 z³) miesiêcznie.
CHILD BENEFIT
O Child Benefit mo¿esz staraæ siê od razu po podjêciu pracy w Wielkiej Brytanii. To wolne od podatku ¶wiadczenie, które otrzymuje ka¿da osoba opiekuj±ca siê dzieckiem mieszkaj±cym w Wielkiej Brytanii do osi±gniêcia przez nie wieku 16 lat lub 19 lat, je¶li dziecko wci±¿ uczy siê w pe³nym wymiarze godzin. Je¶li jedno z rodziców pracuje na Wyspach, a dziecko mieszka w Polsce, Child Benefit równie¿ mo¿e mu przys³ugiwaæ. ¦wiadczenie wynosi 17,45 funta (100 z³) tygodniowo na pierwsze dziecko i 11,7 funta (67 z³) na ka¿de kolejne. Formularz wniosku o Child Benefit mo¿na uzyskaæ we w³a¶ciwym ze wzglêdu na miejsce zamieszkania biurze JobcentrePlus (www. jobcentreplus.co.uk). Wype³niony formularz nale¿y wys³aæ razem z orygina³em aktu urodzenia dziecka do Child Benefit Office (Child Benefit Office, PO Box 1, Newcastle upon Tyne NE88 1AA). Nie trzeba t³umaczyæ polskiego aktu urodzenia. Po dope³nieniu formalno¶ci zostanie ci odes³ane. Mo¿na tak¿e sk³adaæ podanie o Child Benefit za po¶rednictwem strony internetowej https://esd.dwp.gov.uk/dwp/index.jsp .
Uwaga! Je¶li urodzisz dziecko w Wielkiej Brytanii, najlepiej ubiegaæ siê o Child Benefit w ci±gu trzech miesiêcy od urodzenia. Gdy ¶wiadczenie zostanie przyznane pó¼niej, refundacja obejmie tylko trzy miesi±ce wstecz.
EDYTA I ZBYSZEK
Edyta i Zbyszek - jak wszyscy rodzice w Wielkiej Brytanii - dostaj± na swoje dzieci zasi³ek Child Benefit. Ich roczne zarobki uprawniaj± ich do otrzymywania Child Tax Credit w kwocie 58 funtów (333 z³) tygodniowo. Stawka ta jest nieco wy¿sza ni¿ dla innych rodzin o takich samych dochodach, bo wychowuj± dziecko niepe³nosprawne. Do Working Tax Credit siê nie kwalifikuj± - za du¿o zarabiaj±. Ze wzglêdu na chorobê Piotra otrzymuj± te¿ zasi³ek dla niepe³nosprawnych zwany Disability Living Allowance.
CHILD TAX CREDIT I WORKING TAX CREDIT
O Child Tax Credit i Working Tax Credit mo¿esz ubiegaæ siê od razu po podjêciu pracy w Wielkiej Brytanii. O oba ¶wiadczenia wystêpuje siê, wype³niaj±c jeden formularz, dlatego przedstawiamy je razem. Dziewiêæ na dziesiêæ rodzin w Wielkiej Brytanii otrzymuje Child Tax Credit - ¶wiadczenie przeznaczone dla osób wychowuj±cych dzieci lub m³odzie¿ ucz±c± siê w pe³nym wymiarze godzin. Do ubiegania siê o Child Tax Credit s± uprawnione rodziny, których roczny dochód nie przekracza 58 175 funtów (334 tys. z³) lub 66 350 funtów (381 tys. z³), je¶li dziecko nie skoñczy³o jeszcze roku. Kwota, któr± mo¿na uzyskaæ, zale¿y od dochodów rodziny, liczby dzieci w rodzinie i wydatków poniesionych na opiekê nad dzieæmi. Je¶li dziecko jest starsze ni¿ rok i nie jest niepe³nosprawne, bêdzie to maksymalnie 2310 funtów (13 tys. z³) rocznie. Working Tax Credit jest przeznaczony dla osób o niskich dochodach. Do jego otrzymywania kwalifikuj± siê osoby pracuj±ce co najmniej 30 godzin tygodniowo lub 16 godzin w przypadku osób wychowuj±cych dziecko lub legitymuj±cych siê za¶wiadczeniem o niepe³nosprawno¶ci. Najni¿sza kwota Working Tax Credit to 1665 funtów (9,5 tys. z³) rocznie, maksymalna wysoko¶æ ¶wiadczenia siêga kilku tysiêcy funtów rocznie. Formularz do ubiegania siê o Child Tax Credit i Working Tax Credit mo¿na otrzymaæ w lokalnym HMRC Enquiry Centre lub Jobcentre Plus albo poprosiæ o przes³anie go poczt±, dzwoni±c pod numer 0845 300 3900. Pod tym samym numerem mo¿na te¿ uzyskaæ pomoc w wype³nieniu druków. Wype³niaj±c formularz wniosku o Tax Credits, nale¿y podaæ kwotê zarobków za ubieg³y rok podatkowy. Je¶li dopiero przyjecha³e¶ do Wielkiej Brytanii, mo¿esz w te rubryki wpisaæ przewidywane tegoroczne zarobki. Uwaga! Osoba otrzymuj±ca Tax Credits mo¿e byæ te¿ uprawniona do Sure Start Maternity Grant w wysoko¶ci 500 funtów (2,9 tys. z³). Jest to jednorazowa zapomoga otrzymywana po urodzeniu lub zaadoptowaniu dziecka. Czy nale¿± ci siê Tax Credits i w jakiej wysoko¶ci, sprawdzisz na stronie www.taxcredits.inlandrevenue.gov.uk/Qualify/DIQHousehold.aspx .
DISABILITY LIVING ALLOWANCE
O Disability Living Allowance dla siebie lub dla dziecka mo¿na wyst±piæ od razu po podjêciu pracy w Wielkiej Brytanii. Zasi³ek dla niepe³nosprawnych nadaje status osoby niepe³nosprawnej w Wielkiej Brytanii i otwiera drogê do uzyskania innych ¶wiadczeñ. Dlatego o przyznanie tego zasi³ku nale¿y ubiegaæ siê w pierwszej kolejno¶ci, za po¶rednictwem Internetu: www.dwp.gov.uk/eservice/ , przez telefon: 0800 88 22 00 lub z pomoc± Jobcentre. Mo¿na wyst±piæ o finansow± pomoc na pokrycie wydatków zwi±zanych z dostosowaniem mieszkania do potrzeb osoby niepe³nosprawnej, zapewnienie dojazdu do pracy lub szko³y, refundacjê leków i wyposa¿enia (np. wózka inwalidzkiego). Osoby niepe³nosprawne lub ich opiekunowie mog± te¿ liczyæ na zni¿ki na podatek lokalny, abonament telewizyjny, przejazdy ¶rodkami komunikacji publicznej oraz na wy¿sz± stawkê Working Tax Credit. MARYSIA I JAN Para, która pracuje w pe³nym wymiarze godzin, z dwiema wyp³atami, nie mo¿e tak naprawdê liczyæ na pomoc pañstwa. Jednak oboje, Marysia i Jan, zarabiaj± najni¿sz± stawkê krajow±, mog± wiêc byæ uprawnieni do niewielkiej pomocy przy op³acaniu czynszu. Je¶li op³ata za wynajem mieszkania przekroczy 190 funtów (1,1 tys. z³) na tydzieñ, bêd± siê kwalifikowali do ¶wiadczenia Housing Benefit. Kwota, któr± dostan±, raczej nie rozwi±¿e ich problemów - przy cenie za wynajem wynosz±cej 195 funtów (ponad 1,1 tys. z³) tygodniowo, zasi³ek wyniesie 7,6 funta (44 z³). Lepszym rozwi±zaniem ni¿ liczenie na pomoc pañstwa by³oby dla Marysi i Jana wyst±pienie do banku o po¿yczkê na pokrycie wstêpnych wydatków zwi±zanych z wynajêciem mieszkania i kosztów przeprowadzki.
HOUSING BENEFIT I COUNCIL TAX BENEFIT
O oba ¶wiadczenia mo¿na staraæ siê od razu po podjêciu pracy w Wielkiej Brytanii. Housing Benefit (zasi³ek mieszkaniowy) i Council Tax Benefit (zasi³ek na podatek lokalny) to ¶wiadczenia, które pomagaj± osobom o niskich dochodach op³acaæ rachunki za mieszkanie i podatek lokalny. Z podaniem o oba zasi³ki nale¿y wyst±piæ do biura councilu (adres lokalnego biura znajdziesz na stronie www.direct.gov.uk/Dl1/Directories/LocalCouncils/fs/en), wype³niaj±c jeden formularz - HCTB1 (Do pobrania stad >>>). Housing Benefit mo¿e pokryæ ca³o¶æ lub czê¶æ czynszu za mieszkanie. Pieni±dze bêd± wp³ywa³y bezpo¶rednio na konto w³a¶ciciela lokalu, czyli prywatnego landlorda lub councilu, który wynajmuje mieszkania komunalne, albo na konto osoby wystêpuj±cej z wnioskiem, w zale¿no¶ci od jej sytuacji. O zasi³ek mieszkaniowy mo¿e ubiegaæ siê ka¿dy, kto nie ma oszczêdno¶ci wiêkszych ni¿ 16 tys. funtów (92 tys. z³). Wysoko¶æ tego ¶wiadczenia jest uzale¿niona od op³at za mieszkanie, przeciêtnych cen w rejonie, wielko¶ci domu, przychodu, oszczêdno¶ci, innych otrzymywanych zasi³ków oraz wieku i liczby osób w rodzinie. Council Tax Benefit przys³uguje osobom o niskim dochodzie oraz pobieraj±cym zasi³ek dla bezrobotnych. ¦wiadczenie pokrywa ca³o¶æ lub czê¶æ podatku lokalnego. Wysoko¶æ ¶wiadczenia równie¿ zale¿y od dochodów, oszczêdno¶ci, liczby osób w rodzinie i innych okoliczno¶ci.
ANNA
Anna, która w³a¶nie urodzi³a dziecko, jest uprawniona do zasi³ku macierzyñskiego Statutory Maternity Pay. Przez pierwsze sze¶æ tygodni bêdzie dostawa³a 90 proc. dotychczasowej pensji, a przez nastêpne 20 - 106 funtów (610 z³) na tydzieñ. Poniewa¿ Anna nie ma innych dochodów i nie mo¿e liczyæ na pomoc ojca dziecka, byæ mo¿e bêdzie uprawniona do zasi³ku Income Support - równie¿ kiedy zdecyduje siê wróciæ do pracy na niepe³ny etat. Powinna tak¿e wyst±piæ o Child Benefit, Child Tax Credit i Working Tax Credit, mo¿e siê te¿ ubiegaæ o Housing Benefit i Council Tax Benefit.
STATUTORY MATERNITY PAY I MATERNITY ALLOWANCE
O zasi³ek macierzyñski Statutory Maternity Pay mo¿na wyst±piæ, je¶li przez 26 tygodni ci±¿y (do 15. tygodnia przed urodzeniem) pracowa³o siê u tego samego pracodawcy i zarabia³o co najmniej 82 funty (470 z³) tygodniowo. Zasi³ek przez pierwsze sze¶æ tygodni urlopu wynosi 90 proc. tygodniowych zarobków, a przez pozosta³e 20 tygodni - 106 funtów (610 z³) tygodniowo lub 90 proc. tygodniowych zarobków, je¶li wynosz± one mniej ni¿ 106 funtów. W innych przypadkach mo¿na siê staraæ o zasi³ek Maternity Allowance. Przysz³e mamy zatrudnione na podstawie umowy o pracê maj± prawo do wykorzystania 26 tygodni p³atnego urlopu macierzyñskiego i - ewentualnie - kolejnych 26 tygodni bezp³atnego urlopu wychowawczego. Mamy samozatrudnione te¿ maj± mo¿liwo¶æ uzyskania zasi³ku macierzyñskiego. Jak siê ubiegaæ o Statutory Maternity Pay? Wystarczy na 28 dni przed planowan± dat± rozpoczêcia urlopu poinformowaæ o tym pracodawcê i dostarczyæ mu potwierdzenie terminu porodu. Maternity Allowance to zasi³ek macierzyñski dla kobiet, które zmieni³y pracê w czasie ci±¿y, s± samozatrudnione lub bezrobotne albo zarabiaj± za ma³o, ¿eby kwalifikowaæ siê do otrzymywania SMP. ¯eby zyskaæ do niego prawo, trzeba przepracowaæ co najmniej 26 tygodni w ci±gu 66 tygodni poprzedzaj±cych datê porodu i przez 13 tygodni zarabiaæ wiêcej ni¿ 30 funtów (172 z³) tygodniowo. MA wynosi te¿ 106 funtów tygodniowo lub 90 proc. zarobków, je¶li te by³y ni¿sze. Jak siê ubiegaæ o MA? Po 26. tygodniu ci±¿y nale¿y wype³niæ formularz MA1 i wys³aæ do Jobcentre Plus. Formularz znajdziesz na stronie www.dwp.gov.uk/advisers/claimforms/ma1_print.pdf INCOME SUPPORT O ¶wiadczenie Income Support mo¿na staraæ siê po przepracowaniu 12 miesiêcy na Wyspach. To pomoc finansowa dla osób, które z przyczyn od nich niezale¿nych nie mog± pracowaæ w pe³nym wymiarze godzin, a uzyskiwany przez nie dochód jest zbyt niski, by wystarczy³ na utrzymanie. Do ubiegania siê o Income Support s± uprawnione osoby w wieku od 16 do 59 lat, które pracuj± mniej ni¿ 16 godzin tygodniowo lub nie pracuj± wcale, a ich oszczêdno¶ci nie przekraczaj± 8 tys. funtów (46 tys. z³). Do otrzymywania Income Support mog± byæ tak¿e uprawnione osoby pobieraj±ce Statutory Sick Pay z powodu choroby i ¶wiadczenie to jest ni¿sze od Income Support, który mog³yby uzyskaæ, lub matki przebywaj±ce na urlopie wychowawczym. Wysoko¶æ Income Support jest uzale¿niona od wieku osoby staraj±cej siê o to ¶wiadczenie, dochodu rodziny, liczby osób w rodzinie i oszczêdno¶ci. Jak siê ubiegaæ o Income Support? Najpierw nale¿y zadzwoniæ do lokalnego Jobcentre i dowiedzieæ siê o sposoby wystêpowania o zasi³ek w konkretnym rejonie. Formularz podania o Income Support i szczegó³owe informacje na ten temat mo¿na pobraæ ze strony www.dwp.gov.uk/advisers/claimforms/a1_print.pdf . Uwaga! Osoby pobieraj±ce Income Support s± automatycznie uprawnione do otrzymywania Housing Benefit i Council Tax Benefit oraz do darmowej opieki dentystycznej, darmowych leków na receptê i darmowych posi³ków w szkole dla dzieci.
Wymienione w artykule zasi³ki nie wyczerpuj± tematu pomocy spo³ecznej w Wielkiej Brytanii. Mo¿liwo¶ci jej uzyskania jest znacznie wiêcej. Dodatkowe informacje mo¿na znale¼æ na stronie www.direct.gov.uk/ .
Magdalena Gignal
wydanie internetowe www.pracaizycie.pl |
|||||
| « poprzedni artyku³ | nastêpny artyku³ » |
|---|

